Kalp sağlığı rehberi
Kimse istisna değil Dünyada kalp ve damar hastalıkları yüzünden hayatını kaybedenlerin sayısı giderek artıyor. Üstelik geçen yıl bu nedenden ölen kadın sayısı erkeklere oranla daha fazla. Konu kalp olunca çocuk-yaşlı, kadın-erkek, zengin-fakir ayrımı söz konusu olmuyor. "Bana bir şey olmaz," demeyin ve kalbinize nasıl bakmanız gerektiğini öğrenin...
Geçtiğimiz haftalarda herkes Futbol Federasyonu Başkanı Hasan Doğan'ın 52 yaşında hayata veda etmesini konuştu. Oysa Doğan için tam da her şey yolunda gidiyordu. Milli Takım'ın Avrupa üçüncüsü olmasında büyük katkılar sağlamıştı. Ama o haklı gururunun tadını doyasıya çıkaramadan, kalbi onu yarı yolda bıraktı. Tatil için gittiği Bodrum'da ani bir kalp krizi sonucu hayata gözlerini kapadı. 52 yaş çok da erkendi. Daha yapacak çok şey, yaşayacak çok günler olmalıydı. Ama dünyada bir numaralı ölüm nedeni olan kalp ve damar hastalıkları onu da vurdu. Tıpkı geçtiğimiz yıl 17.5 milyon insanı vurduğu gibi... Maalesef toplumumuzda hâlâ hastalanmadan doktora gitme, yatağa düşmeden kontrolden geçme bilinci yerleşmiş durumda değil. "Bana bir şey olmaz," mantığı içimize işlemiş gibi... Bu nedenle de kalp ve damar hastalıklarının en sık görüldüğü ülkeler arasında Türkiye birinci sırayı alıyor. Türk Kalp Vakfı Başkanı Çetin Yıldırımakın geçtiğimiz yıl bu nedenden hayatını kaybeden 17.5 milyon insanın yaklaşık 8.6 milyonunun kadın olduğunun altını çiziyor. Kısacası kalp hastalıklarından ölen kadın sayısı erkekleri geçmiş durumda. Oysa bugün birçok kişi kadınların kalp krizinden ölmeyeceği kanısını paylaşmaya devam ediyor. Uzmanlar ise uyarıyor, özellikle menopozdan sonra kalp krizi riski artıyor. Bilim ve teknoloji alanında gelişmeler tüm dünyada hızla ilerlemeye devam ediyor. Kalp ve damar hastalıkları konusunda da oldukça olumlu gelişmeler var. Ancak Avrupa Kalp Birliği ve Dünya Kalp Federasyonu'nun açıkladığı bilgiye göre 2030 yılına kadar kalp krizinden ölenlerin sayısında herhangi bir gerileme olmayacak, aksine artarak devam edecek. 2020 yılında ise ölenlerin sayısının 25 milyona ulaşması bekleniyor. Yıldırımakın, bunun nedeni olarak küresel ısınmayı ve artan stres faktörlerini gösteriyor.
Çocuk ve sporcuları da vuruyor
Bugün çok sağlıklı olmanız yarın kalp krizi geçirme riskiniz olmadığı anlamına gelmiyor. Futbol oynarken sahada kalp krizi geçirip ölen sporculara da şahit olduk, 13 yaşında spazm geçiren çocuklara da. Çünkü konu kalp olunca, kimse istisna olamıyor. Her ne kadar risk altında olan ve daha fazla önlem alması gereken gruplar olsa da hepimiz gerekli kontrolleri yapmalı, doğru beslenmeli ve egzersiz yapmalıyız. Herkes kalp ve damar hastalıklarından muzdarip olabilir. Ama kilolu kişiler, yüksek tansiyon ve şeker hastası olanlar ile ritim bozukluğu olanların bu konuda daha tedbirli olmaları gerekiyor.BİTKİSEL STANOLLER
Kalp krizine en çok yüksek tansiyon sebep oluyor. Artık herkes vücudumuzda biri iyi diğeri kötü, iki farklı kolesterol olduğunu biliyor. Yıldırımakın, kolesterolün dengede tutulması için bitkisel stanollerden de yardım alabileceğimizi söylüyor. Bitkilerden elde edilen stanoller, kolesterolü düşürmeye yardımcı oluyor. Sebze ve meyvelerde bulunan stanoller genellikle yoğurt, margarin gibi gıdalara karıştırılarak satılıyor. İnce bağırsakta kolesterol emilimini bozarak, kandaki kolesterol düzeyini yüzde 15 civarında düşürdüğü kabul edilen bu yan ürünlerden günde yaklaşık üç gram alınması öneriliyor. Amerika'da ve Avrupa'da birçok kişinin stanollü yoğurt, margarin, süt gibi yan ürünlerden destek aldığını söyleyen Yıldırımakın, "Bu ürünler Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi ve Amerikan Diyetisyenler Derneği tarafından da onaylanmış. Bitkisel stanollü ürünler Türkiye pazarında da var. Ancak henüz bunları kullanma bilinci oturmuş durumda değil," diyor. Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Servet Öztürk de "Bitkisel stanoller kalp ve damar sağlığı açısından yararlı olmakla birlikte ilaç yerine kullanılmaz. Bunlar hastanın ilaçlarını düzenli olarak kullanması, sağlıklı bir yaşam şekli belirlemesi ile birlikte tedaviye yardımcı besinlerdir," diyor.
Kalbinizi koruyun
Her şeyin başı 'sevgi'
Ender SaraçSağlıklı yaşam ve beslenme uzmanı Ender Saraç, sevginin kalp sağlığında her şeyden önemli olduğunu söylüyor ve bazı önerilerde bulunuyor:
Ender Saraç'tan kalp dostu salata tarifi
Hazırlanışı: Tüm malzemeleri karıştırıp üzerini taze ya da kuru nane ile süsleyip yiyebilirsiniz. Ender Saraç yanında, bir bardak soğuk suya, bir tatlı kaşığı gül suyu ve az miktarda kaya şekeri ilave edip içmenizi öneriyor.
Malzemeler (İki kişi için)
Prof. Dr. Servet Öztürk, Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölüm BaşkanıKişi sülalesini tanımalı
"Genler de kalp ve damar hastalıklarında ön plandadır. Bir kişinin babası ya da annesi 40 yaşında bypass olduysa, onun 20 yaşından itibaren kan tetkiklerini düzenli olarak yaptırması gereklidir. Çünkü bizim hastalarımız arasında 20 yaşında kolesterolü çok yüksek olanlar var. Ailesinde risk faktörü olan kişiler 20 yaşından itibaren yılda bir kez kolesterol, kan yağları, tansiyon ve şeker değerlerini ölçtürmeli. Herkesin bir sağlık envanteri olmalı. Kendisinin ve ailesindeki risk faktörlerinin ne olduğunu bilmeli. Örneğin ailesinde şeker hastalığı olan bir kişinin bunun araştırmasını yaparak sigaraya hiç başlamaması lazım."
Çetin Yıldırımakın, Türk Kalp Vakfı BaşkanıSıcakta kalp iki kat fazla yoruluyor
"Özellikle tatile çıkmadan evvel mutlaka sağlık kontrolünden geçmek gerekiyor. Sıcakta kalp iki misli daha fazla çalışır ve yorulur. Türk mutfağı çok lezzetli ama bir o kadar da ağır bir mutfak. Özellikle sıcakta kebap, lahmacun gibi ağır gıdalardan kaçınmak gerekiyor. Bunun yerine bol bol sebze meyve tüketmek, zeytinyağlı yemekler tercih etmek şart. Vücutta hiçbir ağrı da ihmale gelmez. Kolunuzda, sırtınızda, göğsünüzde, nerede olursa olsun bir ağrı ya da yanma hissedildiğinde hemen bir doktora gidilmelidir. Unutmayın, kalp krizinde beş dakika çok önemlidir."
Nasıl beslenmeli?
